Absolutyzm

W związku z dążnością do samoistności terytorialnych !i narodowych związków politycznych, indywidualizm okresu Odrodzenia przygotowuje grunt pod rozwój idei nowożytnego państwa absolutnego – państwa na zewnątrz i wewnątrz w pełni udzielnego, uzasadnienie swoje czerpiącego z siebie samego, a wcielonego w monarsze nieograniczonym.

W rzeczy samej, uwielbienie Odrodzenia dla jednostki inne jednostki przerastającej utorowało drogę uznaniu bez wstrętu dążeń monarchów do rządów osobistych. Z drugiej strony – wynikające z dążenia monarchów i książąt udzielnych do urzeczywistnienia władzy swej w pełni – łamanie niezależności korporacyjnych, miejskich, prowincjonalnych i stanowych, rozszerzając ramy. w których porusza się jednostka, ułatwia jej wyrażenie się jej w pełni. Z ramienia władcy zwierzchniego działająca, przez niego kierowana i od niego zależna administracja ogólnopańslwowa mniej dokuczliwa jest niż swawola pana miejscowego albo tępo przestarzałych form trzymający się nadzór korporacji, a popieranie jednostek wybitnych leży w jego interesie. Gdy dawniej najzdolniejszy nawet człowiek skazany był przez życie całe na tkwienie w swojej korporacji i w swoim stanie, obecnie państwo całe otwarte jest dla jego ambicji. Silą rzeczy przedstawienie władcy potężnego i udzielnego pojawia się też w umysłach wszystkich tych, którzy walkę o wyzwolenie duchowe podjęli, jako przedstawienie zbawcy i obrońcy, przywódcy dla zwycięstwa niezbędnego. Uczony, który wszedł w zatarg z nauką Kościoła, potrzebuje opiekuna. Potrzebuje również opieki ramienia świeckiego twórca i wyznawca nowego wyznania religijnego, gdyż wobec ścisłego od wieków splecenia religii z życiem praktycznym zerwanie z Kościołem możliwe jest jedynie pod warunkiem przeprowadzenia głębokich zmian w całej organizacji życia. Religia nie jest jeszcze – nawet w okresie największego rozkwitu indywidualizmu Odrodzę- nia sprawą prywatną. Jest sprawą społeczną. Można w głębi duszy być wierzącym lub niewierzącym, nie można jednak nie brać udziału w kulcie, jeśli niie chce się być wyrzuconym poza nawias życia społecznego. Tym bardziej niepodobieństwem jest wyznawać swobodnie nową religię z dawna ustalonej przeciwstawiającą się, bez dokonania przewrotu. Przejawiają się też nowe ruchy religijne w postaci ruchów rewolucyjnych albo zabiegać muszą o poparcie władców świeckich. Władcy świeccy ze swej strony chętnie widzą rozwijanie się w ich państwach wyznań nowopowstałych, pozwala im to bowiem na granie roli rozjemców między Kościołami, względnie głów Kościołów nowych, i wzmocnienie władzy swojej na wewnątrz. W tych zaś krajach, gdzie odczuwać się daje jeszcze zwierzchnictwo dawne powszechne, oświadczeni« się po stronie religii nowych jest dla władców sposobem dogodnym także do usamodzielnienia się zupełnego, bogactwo zaś ich, a zarazem potęga materialna państwa, wzmaga się przez zabór dóbr kościelnych nie wzbudzający w ludności protestów, zważywszy, że pozwala uniknąć powiększenia podatków. W ten sposób w przymierzu z luteranizmem książęta niemieccy wyzwalają się faktycznie spod władzy cesarza.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>