Czy Zamoyski jest współautorem Uwag? cz. II

Czy więc Zamoyski jest współautorem Uwag? Również dobrze można by się zapytać, czy współautorem ich jest Buffon. Staszic bowiem nie przestał być ani chwili pod urokiem myśli francuskiego swego mistrza. Uwagi redaguje w 1784 r.[41 Jednocześnie tłumaczy Epoki natury i zajęcie to nie pozostaje bez wpływu na Uwagi. Przeniknięte są filozofią Buffona, jak przeniknięte są wy- trawnością polityczną Zamoyskiego. Ale Uwagi są dziełem Staszica i tylko Staszica. Jego jest styl swoisty, przelewa się w nich jego własne, od nikogo nie zapożyczone, gorące umiłowanie Ojczyzny, przenika je jego zapał. Staszica zasługą własną jest też owo ogólne ujęcie zagadnienia polityki polskiej, to ścisłe uzależnienie jednych zagadnień od drugich i wszystkich od zagadnienia utrzymania niepodległości, ujęcie, które staraliśmy się scharakteryzować na wstępie. Jego również myślami własnymi są te, które wyłożył w rozdziale Edukacja, najważniejszym z całej książki, bo zawierającym uzasadnienie filozoficzne wszystkich myśli następnych. Staszic brał po prostu materiał do swego dzieła tam, gdzie go znajdował: poglądy filozoficzne ogólne, metodę traktowania zjawisk przedmiotowo, jakby chodziło nie o sprawy ludzkie, radosne i bolesne, wzruszające i odrażające, ale o rzeczy — to zawdzięcza Buf- fonowi. Zamoyski dal mu swoje stare doświadczenie polityczne, swoją znajomość ludzi i spraw krajowych. Gmach wzniósł Staszic.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>