Fakty społeczne różnicują się i całkują

Różnicowanie to i całkowanie są nieuchronne. Każdy fakt, nawet najpierwotniejszy, jest złożony. Zawiera w sobie możliwość przejawienia się wewnętrznych sprzeczności oraz wspólności. Najpierwotniejsza, jaką wyobrazić sobie możemy, grupa ludzka zawierała osobniki należące do dwu płci, do trzech przynajmniej pokoleń, zamieszkujące określone miejsce w określonym czasie: słowem pięć czynników, których wzajemne natężenie zmienia się nieustannie. W tych grupach, które dostępne są badaniu etnografa czy historyka, w zwyczajach, sposobie życia, technice, gospodarce, podziale hierarchicznym itd., zachodzą nieustanne zmiany stosunków, które zarówno w poszczególnych kategoriach faktów, jak w całej grupie, wydobywają na jaw jedne sprzeczności, a zacierają drugie. W chwili wystąpienia kapitału handlowego jako samodzielnego czynnika ekonomicznego zaznaczyła się sprzeczność pomiędzy nim a ustrojem korporacyjnym przemysłu i wymiany, ustrojem, w którym kapitał handlowy wytwarzać się zaczął. Kapitał przemysłowy był czynnikiem, który poprzez koncentrację przedsiębiorstw i poprzez sprowadzenie pracy ludzkiej do rzędu towaru rynkowego spowodował proletaryzację wielkich mas drobnych pracowników samodzielnych. W tej klasie robotniczej, niezbędnej dla istnienia prawno-kapitalistycznego systemu produkcji i wchodzącej w skład tego systemu, przejawił się przeciw temuż wzrastający opór oraz dążności, grożące mu rozsadzeniem. Każdy zachodzący wewnątrz grupy czy pomiędzy grupami fakt społeczny, każdy faktów takich układ, więcej — każda grupa — zawiera w sobie zarodek własnego rozkładu.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>