Gräbner i jego stwierdzenie

Skończyć przeto należy z marzeniem o takiej historii rozwoju grup ludzkich, która by naprawdę była historią, a nie uszeregowaniem wzajemnie warunkujących się rozwojowych typów. Nie przemawia nam bowiem do przekonania próba podjęta przez tzw. historyczną szkołę etnologiczną [8]: próba przedstawienia historii kultury pojętej w znaczeniu najszerszym – kultury zarówno materialnej, technicznej, jak i duchowej – jako wyniku następujących po sobie skrzyżowań pewnej ilości kultur zasadniczych, powstałych w poszczególnych obszarach kuli ziemskiej. Gräbner, Ankermann i Foy rozróżniają sześć takich zasadniczych „kręgów kulturowych“, O. W. Schmidt – osiem, przy czym każdy z wymienionych badaczy bierze pod uwagę inne cechy względnie kompleksy cech jako decydujące o zaliczeniu tego czy innego ludu do tego czy innego „kręgu kulturowego“.

A więc Gräbner zadowa’a się przeważnie stwierdzeniem geograficznego rozszerzenia pewnych technik uważanych przezeń, jak również przez Anker- manna i Foya, za tak dalece znamienne dla danej kultury zasadniczej, iż ich obecność świadczyłaby sama przez się o współistnieniu z nimi wszystkich innych elementów kultury danego typu. Mimo różnic w terminologii uczeni ci zgodni są w uznawaniu bumerangu, łuku, topora, oszczepu z propellerem za znamiona kręgów kulturowych zasadniczych – tasmańskiego, czyli prakulturowego, bumerangowego, zachodnio-papuańskiego, względnie wschodnio-afrykańskiego, względnie totemistycznego itd. Inaczej O. W. Schmidt, który swoją klasyfikację oparł na rozróżnieniu ośmiu typów ustrojowych grup pokrewieństwa, przy czym, podobnie zresztą jak szkoły Gräbnera i Foya, typy te układa w szereg rozwojowy i zakłada, że każdemu z nich odpowiada określona kultura duchowa i określona technika. Najpierwotniejsza według jego klasyfikacji byłaby kultura, którą określa jako egzogamiczno-monogamiczną[91, reprezentowana przez Pigmejów i Pigmeoidów. Drugą z rzędu byłaby kultura egzogamiczna totemów płciowych [10], odpowiadająca kulturze tasmańskiej Grabnera itd. aż do kultury wolnoojczycowej (freivaterrechllicher Kulturkreis), zwanej w terminologii niektórych uczonych polskich woino-patriarchalną.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>