Indywidualizm Odrodzenia – kontynuacja

W wieku XIII gdzieniegdzie – zwłaszcza w niektórych miastach włoskich, w dwóch wiekach następnych w całej Europie, ustrój ten poczyna się rysować. Rozwój handlu ze Wschodem i wymiany między krajami europejskimi, z drugiej strony udoskonalenie systemu finansowego dworu papieskiego i wielkich państw świeckich są powodem, że obrót pieniężny osiąga rozmiary dotychczas niebywałe. Powstaje cały szereg wielkich fortun bankierskich, zbyt potężnych, by móc zadowolić się ramami nakreślonymi zawodowi przez statuty cechowe. Powstają też wielkie fortuny przemysłowe i handlowe, zwłaszcza właścicieli firm sukienniczych włoskich i flamandzkich. Bankierzy ci, przemysłowcy i kupcy mają stosunki w całej Europie, utrzymują za morzami kantory i filie. Potrzebują wolności poruszeń, by móc czuwać skutecznie nad rozwojem swych interesów. Wyzwalają się też rychło z więzów korporacyjnych. A że stosunki z całym światem, z chrześcijanami i niewiernymi, z katolikami i heretykami pozbawiły ich wielu uprzedzeń, że z drugiej strony nieustanne niebezpieczeństwa, na które interesy ich są w jednym czy w drugim kraju narażone, nauczyły ich, co znaczy przebiegłość połączona z siłą gospodarczą i fizyczną, te właśnie cechy charakteru cenić sobie poczynają najwyżej, wyżej znacznie niż tradycyjną moralność. Wszak one uczyniły ich tym, czym są. Na zmianę oceny wartości człowieka podziałało także we Włoszech wyrąbanie się wielu dowódców wojsk zaciężnych, które weszły były w wieku XIV w użycie powszechne, na władców niezależnych. Jedni zawiedli zaufanie opłacających je miast, opanowali je i stali się w nich książętami. Inni, zwolnieni ze służby francuskiej, przyszli do Włoch, by wojować na własną rękę, i broniące się miasta zdobyli. Wszyscy okazali się silniejsi niż zorganizowane w korporacje mieszczaństwo. Co więcej, okazało się wkrótce, że jeśli samorząd miast znieśli to w zamian dali nowym swym poddanym pokój wewnętrzny w !niezależnych rzeczypospolitych miejskich zakłócany nieustannie. Dali im bezpieczeństwo zewnętrzne, są to bowiem doświadczeni wojownicy, nie to, co rada miejska z przedstawicieli kupiectwa i rzemiosł złożona. Nie naruszają obyczajów tradycyjnych, o ile władzy ich obyczaje te nie zagrażają. Przy tym okazują, iż rozumieją doskonale interesy handlu, przemysłu i rzemiosł, prowadzą politykę ekonomiczną, dzięki której wytwórczość się wzmaga i rozwija handel, wskutek czego wzrasta zarówno bogactwo bankierów i przemysłowców, jak bogactwo księcia. Pod rządami Yiscontich, następnie – w wieku XV – Sforzów rozkwita Mediolan. Ferrara pod Estami staje się wielkim ogniskiem życia ekonomicznego. Podobnie jest gdzie indziej – w Lukce, w Perugil w Urbino. Na ogół książęta włoscy z łaski własnej dzielności osobistej i osobistej przebiegłości okazują się doskonałymi władcami z punktu widzenia interesów włoskiego kapitału. Ludowi zaś prostemu wystarcza, że może spokojnie pracować i zarabiać i że książę jako sędzia najwyższy nie krzywdzi go. Łatwo też przywiązuje się do księcia, ceni sobie jego łaskawość i hojność, zachwyca się urządzanymi przez niego uroczystościami. Książę zresztą, choć korporacji cechowych i parafialnych nie znosi, czuwa bacznie, by nie zatliło się gdzie zarzewie buntu.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>