Kupowanie sumień w epoce Zygmunta III

Kupowanie sumień staje się w epoce Zygmunta III systemem rządzenia, a kuria rzymska, tak dobrze informowana przez swych agentów, widzi w tym metodę, po której spodziewa się najwięcej efektów. „Polacy – pisze w roku 1598 nuncjusz Malaspina [4] – są przeważnie o wiele za ubodzy, aby móc żyć z przepychem bez dochodów z dóbr królewskich”, to znaczy bez licznych beneficjów, którymi król dysponuje i które rozdziela między dygnitarzy, między piastujących urzędy i zasłużonych wobec tronu. „Tak więc – – pisze dalej Malaspina — jest się zmuszonym zabiegać o łaskę króla“, który w ten sposób może wywierać nacisk na sumienia wzbogacając katolików, a protestantów skazując na biedę. Król wykorzystuje tę sytuację: „związany przysięgą wobec obu partii – katolików i protestantów – i nie mogąc otwarcie atakować heretyków’ w obawie, aby mu nie wypowiedziano posłuszeństwa, stara się osiągnąć ten sam cel drogą okrężną, nie nadaje żadnego dostojeństwa, żadnego starostwa osobom innego wyznania niż katolickie i w ten sposób nie przestaje szerzyć wiary i wykorzeniać herezyj”. Metoda ta wydala owoce, jak to stwierdza znacznie później, wr roku 1622, nuncjusz Torres: „Dzięki królowi Zygmuntowi III jest obecnie wr Polsce znacznie mniej heretyków niż katolików. Mając związane ręce przez przysięgę, którą złożył przy swej koronacji i która zagwarantowała dysydentom wolność ich obrządku, król nie mógł ich zmuszać do powrotu na łono Kościoła. Jednakże w czasie swego długiego panowania zdołał wieln z nich nawrócić łagodnością, a mianowicie rozdzielając urzędy, godności i starostwa jedynie katolikom. A ponieważ szlachta polska, bardzo liczna, jest w swej większości niezamożna i mając w pogardzie handel nie może obejść się bez starostw, jeśli pragnie utrzymać sposób życia odpowiadający jej stanowi, przeto heretycy, odsunięci od tych dobrodziejstw z powodu swojego wyznania, nawracali się stopniowo i przychodzili z powrotem na łono Kościoła“ [5]. Sprawa jest jasna. Stojąc przed alternatywą: albo pozostać wiernym swym przekonaniom religijnym, albo uczynić zadość własnej ambicji i zamiłowaniu do zbytku, wielu protestantów nie zawahało się i poświęciło świadomie swe przekonania.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>