Program nauki szkolnej naszkicowany przez Staszica

Etyka utylitarna? W znacznym bardzo stopniu. Program nauki szkolnej, naszkicowany przez Staszica, który wzorowany jest w ogólnych zarysach na programach Komisji Edukacyjnej, ale odchyla się odeń bardzo, jeśli chodzi o wybór przedmiotów nauczania – cały ten program zmierza ku wytworzeniu ludzi bezpośrednio ekonomicznie pożytecznych i jednocześnie zdolnych do bronienia kraju. Znamienne jest opuszczenie wszystkiego,, co umysł rozwija i kształci, co ucznia czyni zdolnym do odczuwania wyższych rozkoszy estetycznych, czyni go – w naszym rozumieniu – szerszym człowiekiem. O językach starożytnych nie ma wzmianki. Literatura, nawet ojczysta, została zapomniana. Jest historia, i nawet oddane jej jest wiele bardzo miejsca, ale przede wszystkim jako przedmiotowi kształcącemu obywateli: dziecko ucząc się historii swego kraju zaczyna Ojczyznę miłować, rozumie ją lepiej, podniecone zostaje do czynów cnotliwych przez przykład dawnych wielkich przodków. Dzisiaj również przypisujemy nauce historii tę samą wartość, ale widzimy w niej jeszcze coś więcej. Przy tym skoro tylko od dziejów ojczystych przechodzi Staszic do powszerhnych, myśli on wyłącznie o pożytku bezpośrednim: historii krajów ościennych UCZYĆ się warto, bo chodzi o sąsiadów, możliwych przyjaciół lub wrogów. Historia narodów odleglejszych albo dawniejszych, choćby odegrały były pierwszorzędną -rolę w dzieiach ludzkości, choćby stworzyły były podwaliny naszei kultury – ma wartość minimalna. Mitologię Staszic wręcz odrzuca jako „baiarstwo“ zbyteczne. Odrzuca też nauki filozoficzne – albo dlatego, że wvmasraja wyrobionej giętkości umysłowej, albo dlatego, że, jak logika, zrozumiane być mogą tylko przez tych, którzy już logiki nie potrzebują, albo wresz cie dlatego, że odwodzą od doświadczenia, jak metafizyka i teologia, które są dobre tylko dla kształcenia próżniaków i świętoszków.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>