Przebudzenie poczucia odrębności narodowej cz. II

Jest rzeczą znamienną, że na okres wojen krzyżowych przypada gwałtowny rozkwit bujnej twórczości w językach krajowych, tak zwanych „pospolitych“, pogardzanych dotychczas i uważanych za niegodne opracowania literackiego. Jest również znamienne, że twórczość ta powstaje najpierw we Francji, w tym kraju, który w tymże okresie konsoliduje się bardzo szybko pod przewodem panującego rodu królewskiego i który z jednej strony jest najpewniejszym oparciem papieży w walkach z cesarzami, z drugiej świeci przykładem oddania sprawie wyzwolenia Ziemi Świętej. I właśnie tematem głównym ówcizesnej poezji bohaterskiej francuskiej jest walka pobożnego rycerza z wrogami Chrystusa. Postacie, które sławi – Karol Wielki i jego towarzysze, czyści sercem i odważni wojownicy strzegący świętej czary, w którą wlała się była krew Chrystusa na krzyżu rozpiętego – nie są postaciami z okresu wojen krzyżowych. Ale są dla każdego krzyżowca wzorem. Poezja ta jest wyrazem ideału moralnego warstw, dotychczas nie biorących udziału w kształtowaniu życia duchowego narodu, a które obecnie do udziału tego się zgłosiły. Warstwy te łaciny nie znają lub znają niedostatecznie, by w niej pisać i czytać. Są zresztą zrośnięte mocno z językiem ojczystym, który – inaczej niż dla kleru – jest dla nich skarbnicą form obejmujących wszystkie wartości moralne, którymi żyją. Język ojczysty, to już dla nich nie tylko środek porozumienia w życiu codziennym, to wyraz ich samowiedzy i więź ich społeczna, jedna z najpotężniejszych, język w ścisłym słowa znaczeniu narodowy. Jak dalece to jest prawdą, dowodem, że w całej poezji w językach krajowych brzmi od początku nuta przywiązania do kraju rodzinnego, wysławianie ojczystego obyczaju, ojczystego języka, w przeciwstawieniu do obyczaju i języka sąsiadów. Już najstarszy poemat bohaterski francuski, Pieśń o Rolandzie, wysławia „słodką Francję“, niemiecka zaś Pieśń o Nibelungach lubuje się w opisie pochwalnym starodawnego obyczaju ojczystego. Późniejsze utwory jeszcze są wymowniejsze. Pełno we francuskich drwin z Niemców i Anglików, częsta jest w niemieckich niechęć do Francuzów. Przejawy rodzącej się wyłączności narodowej są wyraźne. Nie ogranicza się ona do poszukiwania wyrazu literackiego.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>