PRZESTROGI A RUCH REWOLUCJI FRANCUSKIEJ

Przestrogi nie są jednak tylko obrazem przekrojowym zdarzeń i nastrojów specyficznie krajowych. Zarówno one same, jak te zdarzenia czy nastroje, noszą piętno wielkiej, światowej doniosłości chwili dziejowej, w której powstały. Oto wybuchła Rewolucja Francuska i w pochodzie zwycięskim, straszna dla wrogów i wspaniałomyślna dla powalonych, wciela w życie wyśnione przez myślicieli ideały równości, wolności i braterstwa.

A przecież nigdzie tak mocno, jak we Francji, nie zdawało się ugruntowane jeclynowładztwo. Uświęcała je zamierzchła tradycja, przywiązanie rzesz do niezmienionego od lat ośmiuset domu królewskiego i wspomnienie niezliczonych dobrodziejstw istotnych. Królom zawdzięczał kraj swoją jedność, przez tylu władców od Ludwika VI do XV tak cierpliwie i z takim uporem realizowaną. Królowie złamali potęgę feudalnych panów, ukrócili ich żądze, odjęli im władzę szkodzenia. Dzięki wytrwałości królów ustały wojny prywatne i zapanował pokój, w którym odetchnął mieszczanin i chłop, rolnik, rzemieślnik i kupiec. Za panowania ostatnich właśnie królów swoich, których wspomnienie żywe jeszcze było u wszystkich, osiągnęła Francja niebywałą potęgę. Opromienił ją blask niezrównanej kultury umysłowej i artystycznej. Dodać trzeba, że „królowie wielcy chrześcijańscy“ koronacji swojej zawdzięczali charakter święty, którego urok nie przestał działać na wyobraźnię rzesz, mimo tak mało z tym charakterem licującego sposobu życia ostatnich dwu poprzedników Ludwika XVI. Lud był do władców swych przywiązany szczerze i o ich prawie wyłącznym, przez Boga nadanym, do samowładnego rządzenia Francją nie zdawał się wątpić aż do chwili ostatniej. Buntował się niejednokrotnie przeciwko temu czy innemu ministrowi, ale nie przeciwko królowi. Króla sławił, gdy ten znienawidzonego sługę swego zamknął w BastyJii. I oto w tej samej Francji lud przebudził się. Jarzmo, które z ciałem jego zdawało się zrośnięte od wieków, zrzucił jednym wstrząśnieniem mocarnych barków.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>