Rousseau i analiza stosunków społecznych

Wartość tej metody zależy więc jedynie od tego, o ile stosujący ją badacz nadał znaczenie pierwszorzędne tym czynnikom społecznej psychologii, które rzeczywiście nie dadzą się już do innych zredukować, a we wszystkich czasach i w każdym miejscu grają rolę pierwotną.

Rousseau we wszystkich swych analizach stosunków społecznych dał nam przykład poszukiwania pierwotnych motywów postępowania człowieka. Cała filozofia społeczna wieku XVIII postępuje tu w sposób prawie zawsze jednaki.

Wychodząc z założenia, że człowiek nie ma żadnych wrodzonych wyobrażeń, żadnych pojęć prócz poddanych mu przez doświadczenie zmysłowe, starają się uczeni o zbadanie, jaki być powinien stosunek człowieka do człowieka w czystym „stanie natury’4, tj. wyłączywszy wszelkie pojęcia religijne, prawne, społeczne itp., które są tylko wytworem wiekowej kultury. Człowieka bierze się tu zawsze jako jednostkę zupełnie wolną od wszelkiego społecznego związku. Jedynie rodzina, zdaniem Rousseau, jest naturalnym społeczeństwem – wszelkie inne jest warunkiem umowy. Jasne jest, że jednostka wchodząc w stan społeczny przez umowę, oddaje ze swej przyrodzonej niezależności tyle, ile potrzeba dla jej zachowania, a że nie wnosi do spółki nic innego, czego by nie wnosiły inne jednostki – naturalna umowa społeczna oparta być musi na zupełnej wzajemności obowiązków. Każdy stan społeczny, w którym jednostka znajdowałaby tamę dla swego rozwoju, jest z natury rzeczy zwyrodniały. Celem więc społecznego związku jako spółki jest tylko jednostka.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>