Szlachta posesjonaci

Dzierży ona nie tylko posiadłości ziemskie, lecz również związaną z nimi władzę feudalną: posiada wsie i „poddanych“, plącących jej czynsze i zmuszonych do pracy na pańskiej ziemi, której obszar już od początków XV stulecia powiększany jest nieustannie kosztem gruntów chłopskich i ziem leżących odłogiem. Mniej liczni od drobnej szlachty, ale znacznie od niej potężniejsi, ci hreczkosieje dążyli bardzo konsekwentnie — od czasów króla Ludwika Węgierskiego, a zwłaszcza od okresu panowania Kazimierza Jagielończyka – do wyniesienia własnej klasy. Stopniowo osiągają to, że w Polsce właściwej nic istotnego nie może się dokonać wbrew ich woli. Izba poselska w sejmie opanowana jest przez ich man- datariuszy ,i ci czuwają nad ich interesami jako szlachty, jako panów feudalnych, jako producentów rolnych. Na każdym kroku powołują się na swoje zasługi, na to, że gotowi są w każdej chwili wsiąść na koń w obronie Rzeczypospolitej i chrześcijaństwa, co w ich oczach jest wystarczającym powodem, aby w przeciwieństwie do chłopów i drobnej szlachty nie płacić żadnych podatków od posiadanych gruntów. W rzeczywistości wartość wojskowa pospolitego ruszenia zmniejszyła się tak dalece, że unika się starannie powoływania pod broń całej szlachty. Jej potęga polega obecnie na czym innym – na tym mianowicie, że począwszy od XV wieku handel zbożem z dnia na dzień odgrywa coraz ważniejszą rolę, w miarę jak obniża się faktyczna wartość kruszcowego pieniądza, i że wskutek tego posiadacze majątków ziemskich stają się klasą, od której zależna jest cała gospodarka kraju.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>