WSKAZÓWKI BIBLIOGRAFICZNE O STASZICU

Wydaje się zbędnym podawanie tu wyczerpującego spisu wszystkich książek, broszur i artykułów czy to poświęconych Staszicowi, czy też omawiających szerzej jego działalność w związku z zagadnieniami innymi. Naprzód, bibliografia taka została opracowana przez Wiktora Hahna i ukazała się w wydawnictwach „LubeJskiego komitetu obchodu setnej rocznicy zgonu St. Staszica“. Następnie omal nie wszystko, co napisane zostało o pierwszych czterdziestu latach życia Staszica, o wpływach ideowych, którym podlegał, o warunkach, w których powstały Uicagi – jest prawie bezwartościowe, nie wyłączając ostatnio ogłoszonych życiorysów jubileuszowych popularnych. Ograniczamy się przeto do wskazania tylko kilku dzieł, w których czytelnik mógłby znaleźć uzupełnienie tego, co w krótkości podaliśmy we Wstępie i w przypisach, i znaleźć podstawę mocną dla badań dalszych.

Bardzo obfite dane biograficzne i w najdrobniejsze szczegóły wchodzące oświetlenie krytyczne poglądów Staszica jako autora Uivag i Przestróg zawiera poważna książka Czesława Leśniewskiego Stanisław Staszic – ie8° życic i ideologia w dobie Polski niepodległej (oddzielnie i w Rozprawach Historycznych Warsz. Tow. Nauk., V2) Warszawa 1926. Jedyna dziś godna polecenia w wymienionym zakresie.

Z rozpraw szczegółowych zasługuje na wymienienie Macieja Starzewskiego rzecz pt. Teoria społeczno-polityczna Staszica a Jan Jakób Rousseau („Przegląd Współczesny“, Kraków 1926, nr 46, 47).

Najpełniejszy obraz tła historycznego dają dotychczas Tadeusza Korzona Dzieje wewnętrzne Polski za Stanisława Augusta, Warszawa 1897, dla których uzupełnieniem pożytecznym jest zawsze Waleriana Kalinki Sejm Czteroletni oraz Władysława Smoleńskiego Zamkniecie dziejów wewnętrznych. Porównać należy Romana Piłata Literatura polityczna Sejmu Czteroletniego, 1872. Ogólne tło ruchu ideowego, na którym występują Uwagi, maluje Bolesław Limanowski Historia demokracji polskiej, Zurych 1901. Historię poglądów ekonomicznych w Polsce w. XVIIi opracował Stanisław Grabski w Zarysie rozwoju idei społeczno- gospodarczych w> Polsce, Kraków 1903: por. Marchlewski Fizjokratyzm iv dawnej Polsce, Warszawa 1898 oraz Stefan Czarnowski Filozofia społeczna w Polsce iv końcu XVIII i początku XIX tv. („Biblioteka Warszawska“, 1904).

Dane o zawartości archiwum Andrzeja Zamoyskiego, z którego czerpał Staszic, u Wl. Konopczyńskiego, Zaginione archiwum Andrzeja Zamoyskiego („Przegląd Historyczny“, XVI, 1913).

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>